Cymunedau Cefnogi Pobl â Dementia 

Gwneud Cymru'n genedl sy'n cefnogi dementia drwy adeiladu a hyrwyddo cymunedau sy'n cefnogi pobl â dementia

Yn 2013 amcangyfrifwyd bod 45,529 o bobl yn byw gyda dementia yng Nghymru, ac o’r bobl  hynny 17,661 yn unig oedd wedi derbyn diagnosis ffurfiol. Erbyn 2021, amcangyfrifir y bydd dros 55,000 o bobl yng Nghymru gyda dementia. Mae datblygu cymunedau sy’n cefnogi pobl â dementia yn hanfodol i les pobl hŷn, yn arbennig felly, y miloedd o bobl sy’n byw gyda dementia, heb ystyried yn ogystal y diagnosis swyddogol, a’r bobl sydd o’u cwmpas sydd yn cael eu heffeithio.

Mae pobl sydd wedi’u heffeithio gan ddementia yn siarad ynghylch yr heriau y maen nhw’n eu hwynebu bob dydd wrth fyw’n dda gyda dementia. Gall hyn gynnwys anhawster wrth ddefnyddio technoleg, cael gwasanaeth priodol mewn siopau, banciau a swyddfeydd post, defnyddio trafnidiaeth, mynd ar wyliau a chynnal cysylltiadau cymdeithasol a hobïau. Er bod cymorth gan wasanaethau iechyd a gofal yn hanfodol bwysig, bydd angen cymorth gan bobl a sefydliadau drwy’r gymdeithas er mwyn ei gwneud yn bosibl i bobl sydd wedi’u heffeithio gan ddementia fyw’n dda.

Mae cymuned sy’n cefnogi pobl â dementia yn gymuned sy’n dangos lefel uchel o ymwybyddiaeth a dealltwriaeth gyhoeddus o ddementia (er enghraifft, sefydliad lleol neu genedlaethol fel siop, banc neu gorfforaeth, neu bentref, tref neu ddinas). Mae cymunedau o’r fath yn fwy cynhwysol o bobl gyda dementia, ac yn gwella eu gallu i barhau’n annibynnol a chael un llais, dewis a rheolaeth dros eu bywydau. Mae creu cymunedau sy’n cefnogi pobl â dementia angen mudiad cymdeithasol: un sy’n cymell pob rhan o’r gymdeithas i weithredu, ymateb a rhoi eu hamser, wedi’u hysbrydoli gan yr uchelgais i wneud eu cymuned yn fwy cyfeillgar i ddementia.

Fel y pwysleisiwyd gan Weledigaeth Genedlaethol Cymru ar Ddementia Llywodraeth Cymru, mae pobl sy’n derbyn diagnosis cynnar o ddementia ac yn derbyn mynediad at wybodaeth, cefnogaeth a gofal priodol, yn gallu byw’n dda gyda dementia. Bydd Cymunedau Cefnogi Pobl â Dementia yn gweithio i hwyluso hyn ac yn annog datblygu cymunedau gyda’r gallu i gefnogi pobl sydd wedi cael eu heffeithio gan ddementia fel y gallan nhw fwynhau’r ansawdd bywyd gorau posibl.

Mae’r rhwydwaith yn cydnabod nad yr unigolyn yw’r unig un sy’n cael ei effeithio gan ddementia; mae’n effeithio ar eu teulu, eu ffrindiau, eu cydweithwyr a’u gofalwyr yn ogystal.  Felly, mae Heneiddio’n Dda yng Nghymru yn defnyddio’r term ’pobl sy’n cael eu heffeithio gan ddementia’ er mwyn cydnabod effeithiau ehangach dementia y tu hwnt i’r unigolyn.